CIRCLE WITH A DOT

@hannaB You may want to see this Wikipedia article: https://pl.wikipedia.org/wiki/Domki_kunitzerowskie . It's in Polish only, but photos will give you a glimpse of how it looked like almost until its demolition in 1960s. The houses were wooden, without running water, toilets or even paved road. Kunitzer built it very cheaply and standards were very low.

Juliusz Kunitzer himself was a very ambiguous figure in the history of Lodz industry. On one hand, he invested a lot in development of the city and charity organisations, on the other - he was quite probably most hated factory owner among ordinary workers, being surrounded by a legend of merciless exploiter and collaborator of Russian Empire. There is also a long Wikipedia article about him (again, in Polish only), but there is no definite answer to what kind of man he really was. That's something that asks for a deep scientific analysis, for sure.

Famuły, czyli można powiedzieć - familoki na sterydach. Zbudowane na przełomie XIX i XX wieku na potrzeby robotników fabryki Izraela Poznańskiego (dzisiejszej Manufaktury).

Idea budowy osiedli dla robotników wielkich zakładów, położonych bezpośrednio obok nich, była w tamtych czasach w modzie. Poznański zgapił pomysł od swojego głównego konkurenta - Karola Scheiblera, który wtedy mógł się już pochwalić własnym osiedlem na Księżym Młynie.

Jednak zakłady Scheiblera były podówczas praktycznie pod miastem i architekci mogli je zaplanować, jak chcieli. Poznański za to miał działki, ale w samym centrum, już wtedy gęsto zabudowanym. Nie mogąc budować wszerz, projektanci poszli w górę. Powstały 3 kompleksy mieszkań, po ok. 150 lokali każdy, stylowo dopasowanych do architektury fabryki po drugiej stronie ulicy.

Wizualnie było nieźle - ale standardem famuły odstawały od konkurencji. Znakomita większość mieszkań miała 1 pokój, kuchnię i spiżarnię, ze wspólnymi toaletami. Warunki były dość skromne, jednak patrząc przez pryzmat czasu - powiedzmy że średniej klasy, bo pojawił się jeszcze fabrykant nazwiskiem Kunitzer, który dla swoich robotników odwalił taką patodeweloperkę, że mózg stawał w poprzek (jego osiedle, na szczęście, nie zachowało się do dziś).

Obecnie famuły Poznańskiego są obiektem rewitalizacji - ma zdjęciu pierwsza (prawie) ukończona. #lodz #architektura #architecture #industrial